«Banjat e pyllit»: çfarë dimë për shinrin-yoku, praktikën japoneze të qëndrimit në natyrë
Si lindi termi në Japoni në vitin 1982, studimet për kortizolin dhe presionin e gjakut, kufizimet e provave dhe si ta bëni një shëtitje të ngadaltë në pyll pranë jush
Cilësimet
Hapësira mes rreshtave
Shkronja
Pamja
Në vitin 1982, Agjencia e Pyjeve e Japonisë përdori një term të ri në një fushatë kombëtare: shinrin-yoku, që përkthehet afërsisht «të lahesh në atmosferën e pyllit». Ideja nuk ishte të bëje sport, por të ishe thjesht i pranishëm në pyll: të ecje ngadalë, të dëgjoje, të merrje frymë, të vije re ngjyrat dhe aromat.
Çfarë kanë matur studimet
Në dekadat që pasuan, studiues japonezë si Qing Li dhe Yoshifumi Miyazaki bënë eksperimente ku pjesëmarrësit kalonin kohë në pyll ose në qytet, dhe pastaj u maten shenja të stresit. Shumë nga këto studime gjetën se pas qëndrimit në pyll, niveli i kortizolit, hormonit të stresit, ishte më i ulët, presioni i gjakut dhe rrahjet e zemrës ishin pak më të ulëta, dhe pjesëmarrësit raportonin më pak ankth dhe lodhje.
Disa studime të Qing Li-së raportuan edhe rritje të aktivitetit të disa qelizave të sistemit imunitar pas disa ditësh në pyll, dhe e lidhën këtë me substancat aromatike që lëshojnë pemët. Kjo ide është interesante, por mbështetet te studime shumë të vogla.
Sa të forta janë provat?
Rishikimet sistematike, si ai i Michele Antonelli-t dhe kolegëve në vitin 2019, gjetën se banjat e pyllit lidhen me nivele më të ulëta kortizoli. Por ata vunë në dukje se shumë studime janë të vogla, me pjesëmarrës kryesisht të rinj dhe të shëndetshëm, dhe shpesh pa kontroll të mirë. Është e vështirë të dallosh efektin e pyllit nga efekti i pushimit, i ecjes ose i largimit nga puna.
Pylli nuk kërkon që të arrini diku. Kërkon vetëm që të jeni aty.
Pse mund të funksionojë
Natyra ofron një lloj vëmendjeje të butë: tingujt e gjetheve, lëvizja e dritës, zogjtë. Këto e tërheqin mendjen pa e lodhur, ndryshe nga ekranet dhe trafiku. Gjithashtu, ecja e ngadaltë dhe frymëmarrja e qetë ndihmojnë trupin të dalë nga gjendja e alarmit.
Një shëtitje e ngadaltë
- Zgjidhni një pyll, park ose kodër afër jush. Shqipëria dhe Kosova kanë shumë vende të tilla, shpesh pak minuta nga qyteti.
- Lini telefonin në heshtje ose në çantë.
- Ecni më ngadalë se zakonisht për 20–40 minuta. Qëllimi nuk është distanca.
- Ndaloni disa herë për të dëgjuar, për të prekur lëvoren e një peme, për të nuhatur ajrin.
- Merrni frymë thellë dhe vini re si ndiheni para dhe pas.
Burimet dhe leximi i mëtejshëm
- Antonelli, M., Barbieri, G. & Donelli, D. (2019). Effects of forest bathing (shinrin-yoku) on levels of cortisol as a stress biomarker: A systematic review and meta-analysis. International Journal of Biometeorology, 63(8), 1117–1134. PubMed
- Wen, Y., Yan, Q., Pan, Y., Gu, X. & Liu, Y. (2019). Medical empirical research on forest bathing (Shinrin-yoku): A systematic review. Environmental Health and Preventive Medicine, 24, 70. PubMed
- Li, Q. (2018). Shinrin-Yoku: The Art and Science of Forest Bathing. Penguin. WorldCat