120 minuta në javë: sa kohë në natyrë lidhet me mirëqenien
Studimi i Mathew White-it dhe kolegëve me rreth 20 mijë njerëz në Angli (2019), «hapësirat blu» pranë detit, lumenjve dhe liqeneve, dhe si ta gjeni kohën tuaj në natyrë
Cilësimet
Hapësira mes rreshtave
Shkronja
Pamja
Shumë studime kanë treguar se njerëzit që kalojnë kohë në natyrë raportojnë shëndet dhe mirëqenie më të mirë. Por pyetja praktike ishte: sa kohë?
Studimi
Në vitin 2019, studiuesit e udhëhequr nga Mathew White në Universitetin e Exeter-it analizuan të dhënat e rreth 20 mijë njerëzve në Angli. Pjesëmarrësit treguan sa kohë kishin kaluar në natyrë javën e kaluar, në parqe, pyje, plazhe ose fshat, dhe vlerësuan shëndetin dhe kënaqësinë e tyre nga jeta.
Gjetja kryesore: njerëzit që kishin kaluar të paktën 120 minuta në javë në natyrë kishin gjasa dukshëm më të larta të raportonin shëndet të mirë dhe mirëqenie të lartë, krahasuar me ata që nuk kishin kaluar fare kohë. Nën 120 minuta, lidhja ishte e dobët. Përfitimet rriteshin deri rreth 200–300 minutash, dhe pastaj nuk rriteshin më.
Interesant ishte se nuk kishte rëndësi si ndahej koha: një shëtitje e gjatë në fundjavë ose disa shëtitje të shkurtra gjatë javës jepnin rezultate të ngjashme. Lidhja u gjet te të rinjtë dhe të moshuarit, te të pasurit dhe të varfrit, edhe te njerëzit me sëmundje kronike.
Hapësirat blu
Studiues të tjerë kanë studiuar veçanërisht hapësirat blu: bregun e detit, lumenjtë, liqenet. Një studim i vitit 2012 nga Ben Wheeler dhe kolegët gjeti se njerëzit në Angli që jetonin më afër bregut raportonin shëndet pak më të mirë, edhe pasi u morën parasysh faktorë të tjerë. Ujit i atribuohen efekte qetësuese: zhurma e valëve, horizonti i hapur, drita që reflektohet.
Dy orë në javë janë më pak se dy episode serialesh. Natyra nuk kërkon shumë, vetëm kohë.
Kufizimet
Këto janë studime vëzhguese. Njerëzit më të shëndetshëm mund të dalin më shumë në natyrë, dhe jo vetëm e kundërta. Gjithashtu, pragu prej 120 minutash është një vlerë mesatare, jo një rregull i saktë për çdo njeri. Por përfundimi përputhet me shumë studime eksperimentale për efektet qetësuese të natyrës.
Si ta gjeni kohën tuaj
- Ndajeni: 20 minuta në ditë në një park ose pranë ujit, ose dy shëtitje më të gjata në fundjavë.
- Kombinojeni me gjëra që i bëni gjithsesi: kafeja me një mik në një stol parku, telefonata duke ecur.
- Shfrytëzoni bregdetin dhe liqenet edhe jashtë sezonit të verës. Një shëtitje dimri në plazh ka qetësinë e saj.
- Shënoni minutat për një javë për të parë sa larg jeni nga dy orët.
Burimet dhe leximi i mëtejshëm
- White, M. P., Alcock, I., Grellier, J. et al. (2019). Spending at least 120 minutes a week in nature is associated with good health and wellbeing. Scientific Reports, 9, 7730. PubMed
- Wheeler, B. W., White, M., Stahl-Timmins, W. & Depledge, M. H. (2012). Does living by the coast improve health and wellbeing? Health & Place, 18(5), 1198–1201. PubMed