Kur «mendo pozitivisht» nuk ndihmon: vlera e pranimit të ndjenjave të vështira

«Mos u mërzit.» «Shiko anën e mirë.» «Mendo pozitivisht.» Këto fjalë thuhen shpesh me qëllim të mirë. Por për dikë që po kalon një periudhë të vështirë, ato mund të tingëllojnë si një kërkesë shtesë: jo vetëm që ndihesh keq, por tani duhet të ndihesh keq që ndihesh keq.

Çfarë gjetën studimet

Në vitin 2018, psikologët Brett Ford, Phoebe Lam, Oliver John dhe Iris Mauss botuan një seri studimesh me mbi 1 000 pjesëmarrës. Ata matën sa i pranojnë njerëzit zakonisht emocionet e tyre negative, pa i gjykuar si «të këqija» ose «të papërshtatshme».

Njerëzit që i pranonin më shumë emocionet e tyre negative kishin nivele më të larta mirëqenieje psikologjike dhe më pak simptoma depresioni dhe ankthi. Në një studim, ata reaguan me më pak emocione negative gjatë një detyre stresuese në laborator. Në një tjetër, që ndoqi pjesëmarrësit për gjashtë muaj, pranimi parashikoi mirëqenie më të mirë më vonë. Studiuesit sugjerojnë se kjo ndodh sepse pranimi i ndalon njerëzit të reagojnë ndaj emocioneve të tyre me emocione të tjera negative.

Një ndjenjë e vështirë është si një valë. Kur luftojmë me të, na mbulon. Kur e lëmë të kalojë, kalon.

Pozitiviteti i detyruar

Ndonjëherë flitet për «pozitivitet toksik»: ideja se duhet të jemi gjithmonë të lumtur dhe se ndjenjat negative janë dështim. Ky term nuk është koncept shkencor i saktë, por përshkruan diçka reale. Kur i fshehim ose i mohojmë vazhdimisht ndjenjat e vështira, ato nuk zhduken. Shpesh rikthehen më fort, ose shfaqen në trup si tension, lodhje ose gjumë i keq.

Kjo nuk do të thotë se optimizmi është i gabuar. Optimizmi realist dhe pranimi i ndjenjave shkojnë bashkë: mund të ndihesh i trishtuar sot dhe të besosh se gjërat do të përmirësohen.

Si ta praktikojmë pranimin

1. Vëreni ndjenjën dhe emërtojeni: «Po ndiej trishtim.»
2. Hiqni gjykimin: në vend të «nuk duhet të ndihem kështu», thoni «është e kuptueshme që ndihem kështu».
3. Vini re ku e ndieni në trup dhe merrni frymë ngadalë drejt asaj ndjesie.
4. Pyesni çfarë ju duhet: pushim, një bisedë, një shëtitje, një hap praktik.
5. Me të tjerët, dëgjoni para se të këshilloni. Shpesh, «e kuptoj që është e vështirë» ndihmon më shumë se «mendo pozitivisht».

Nëse ndjenjat e vështira zgjasin javë me radhë dhe e pengojnë jetën e përditshme, pranimi nuk mjafton. Është arsye për të kërkuar ndihmë profesionale.