Afirmimet që funksionojnë: të shkruash për vlerat e tua

Në shumë libra dhe video motivuese këshillohet të përsëritim çdo mëngjes fjali si «unë jam i fortë», «unë meritoj suksesin», «unë jam i dashur». Për disa njerëz kjo funksionon. Për të tjerë, sidomos për ata që ndihen keq me veten, mund të ketë efekt të kundërt.

Kur afirmimet dëmtojnë

Në vitin 2009, psikologia kanadeze Joanne Wood dhe kolegët e saj u kërkuan pjesëmarrësve të përsërisnin fjalinë «Unë jam një person i dashur». Te njerëzit me vetëvlerësim të lartë, kjo ndihmoi pak. Te njerëzit me vetëvlerësim të ulët, humori u përkeqësua. Shpjegimi i propozuar: kur një fjali bie ndesh me atë që besojmë për veten, mendja nis të kërkojë prova të kundërta, dhe kështu na kujton pikërisht atë që na shqetëson.

Teoria e vetëafirmimit

Psikologu amerikan Claude Steele propozoi në vitet '80 një qasje tjetër. Sipas teorisë së tij, ne kemi nevojë ta shohim veten si njerëz të mirë dhe të aftë në përgjithësi. Kur një pjesë e kësaj figure kërcënohet, për shembull nga një kritikë ose një dështim, mund ta mbrojmë duke kujtuar pjesë të tjera të rëndësishme të identitetit tonë: vlerat, marrëdhëniet, gjërat që na japin kuptim.

Ushtrimi tipik është i thjeshtë: zgjidhni nga një listë vlerën më të rëndësishme për ju, si familja, miqësia, besimi, krijimtaria ose ndihma për të tjerët, dhe shkruani për 10–15 minuta pse ka rëndësi dhe si e jetoni. Në një rishikim të vitit 2014, Geoffrey Cohen dhe David Sherman përmblodhën studime ku ky ushtrim uli reagimet mbrojtëse ndaj informacionit kërcënues dhe, në disa raste, përmirësoi rezultatet në shkollë te nxënësit që ndiheshin nën presion.

Afirmimi më i fortë nuk është «unë jam i përsosur». Është «kjo ka rëndësi për mua, dhe unë po e jetoj».

Kufijtë e provave

Disa nga rezultatet më të njohura, sidomos në shkolla, nuk janë përsëritur gjithmonë me të njëjtën forcë, dhe efektet duket se varen shumë nga konteksti. Ushtrimi nuk është ilaç për gjithçka, por është i shkurtër, pa rrezik dhe me një logjikë të qartë.

Si ta provoni

1. Zgjidhni një ose dy vlera që ju përfaqësojnë më shumë.
2. Shkruani 10 minuta: pse janë të rëndësishme? Kur keni vepruar sipas tyre së fundmi?
3. Bëjeni para një momenti stresues: një provim, një bisedë e vështirë, një vlerësim në punë.
4. Në vend të afirmimeve që nuk i besoni, provoni fjali më të buta dhe më të vërteta: «po mësoj», «po përpiqem», «kjo ka rëndësi për mua».