Viktor Frankl dhe kërkimi i kuptimit

Viktor Frankl lindi në Vjenë në vitin 1905. Ishte neurolog dhe psikiatër, dhe që i ri ishte interesuar për një pyetje: çfarë i ndihmon njerëzit të mos e humbasin dëshirën për të jetuar? Para luftës kishte punuar me të rinj në rrezik dhe me pacientë me depresion të rëndë.

Kampet

Në vitin 1942, si hebre, Frankl u deportua bashkë me gruan dhe prindërit në kampin e Terezinit (Theresienstadt). Më vonë kaloi nëpër Aushvic dhe në dy kampe pranë Dahaut, ku u çlirua në prill të vitit 1945. Babai i tij vdiq në Terezin; nëna, vëllai dhe gruaja e tij humbën jetën në kampe të tjera. Nga familja e ngushtë mbijetoi vetëm motra, që kishte emigruar.

Libri

Pas kthimit në Vjenë, Frankl shkroi brenda nëntë ditëve një libër për përvojën e tij, që u botua në gjermanisht në vitin 1946. Në anglisht u bë i njohur me titullin Man's Search for Meaning, «Njeriu në kërkim të kuptimit». Pjesa e parë përshkruan jetën në kampe me sytë e një psikiatri: çfarë u ndodhte të burgosurve, si ndryshonin, çfarë i mbante gjallë disa prej tyre. Pjesa e dytë shpjegon qasjen e tij terapeutike.

Një nga vëzhgimet e tij qendrore ishte se, edhe kur njeriut i merret pothuajse gjithçka, i mbetet ende liria të zgjedhë qëndrimin e tij ndaj asaj që po i ndodh. Frankl nuk thoshte se kjo e bën vuajtjen më të lehtë, as se mbijetesa varej vetëm nga qëndrimi. Shumë njerëz me kuptim të fortë jete vdiqën në kampe. Por ai vuri re se ata që kishin diçka ose dikë për të cilin të jetonin, e përballonin ndryshe çdo ditë.

Frankl nuk na premton se vuajtja ka gjithmonë kuptim. Na fton të pyesim se çfarë mund të bëjmë ne me të.

Logoterapia

Qasja e Frankl-it u quajt logoterapi, nga fjala greke logos, që këtu përdoret në kuptimin «kuptim». Sipas tij, motivi kryesor i njeriut nuk është kënaqësia apo pushteti, por kërkimi i kuptimit. Ai përshkroi tri rrugë kryesore për ta gjetur:

1. Përmes një vepre: duke krijuar diçka ose duke bërë një punë që ka vlerë.
2. Përmes përvojës dhe dashurisë: duke përjetuar diçka të bukur ose duke dashur dikë.
3. Përmes qëndrimit ndaj vuajtjes së pashmangshme: kur nuk mund ta ndryshojmë situatën, mund të zgjedhim si ta përballojmë.

Si ta lexoni

Libri është i shkurtër dhe mund të lexohet në një ose dy mbrëmje, por përmbajtja e pjesës së parë është e rëndë. Ia vlen ta lexoni ngadalë. Pas leximit, një pyetje e thjeshtë mund të ndihmojë: cila nga tri rrugët e Frankl-it është më e pranishme në jetën time sot, dhe cila mungon?

Frankl vdiq në Vjenë në vitin 1997. Libri i tij është përkthyer në dhjetëra gjuhë dhe vazhdon të lexohet nga njerëz që kalojnë periudha të vështira, dhe nga ata që duan të kuptojnë si të tjerët i kanë kaluar.