Përsëritja me intervale: si ta mposhtni kurbën e harresës

Në vitet 1880, psikologu gjerman Hermann Ebbinghaus bëri një eksperiment të pazakontë mbi veten. Mësoi përmendsh lista me rrokje pa kuptim, si «DAX» ose «BUP», dhe pastaj mati sa prej tyre mbante mend pas minutash, orësh dhe ditësh. Rezultatet i botoi në vitin 1885.

Kurba e harresës

Ebbinghaus vuri re se harresa ishte më e shpejtë në fillim: një pjesë e madhe e materialit humbiste brenda orëve dhe ditëve të para, pastaj harresa ngadalësohej. Ky model u quajt kurba e harresës. Ai vuri re gjithashtu diçka tjetër të rëndësishme: kur i përsëriste listat në disa ditë të ndara, i duhej më pak kohë gjithsej për t’i mbajtur mend sesa kur i përsëriste shumë herë në një ditë të vetme.

Çfarë treguan studimet e mëvonshme

Ky efekt, i quajtur efekti i shpërndarjes ose i përsëritjes me intervale, është një nga gjetjet më të qëndrueshme të psikologjisë së të mësuarit. Në vitin 2006, Nicholas Cepeda dhe kolegët bashkuan rezultatet e qindra eksperimenteve. Përfundimi: kur e njëjta kohë studimi ndahet në disa seanca të shpërndara, njerëzit mbajnë mend më shumë sesa kur e grumbullojnë në një seancë të vetme.

Një studim tjetër i të njëjtit grup, në vitin 2008, pyeti sa larg duhet të jenë përsëritjet. Përgjigjja varet nga sa kohë doni ta mbani mend materialin. Si rregull i përafërt, nëse doni ta mbani mend për disa muaj, përsëritja e parë duhet të jetë disa ditë ose një javë pas mësimit fillestar, jo të nesërmen dhe as pas tre muajsh.

Leximi i tetë orëve natën para provimit jep ndjenjën se dini shumë. Përsëritja e shpërndarë jep dijen që mbetet.

Pse funksionon

Një shpjegim është se, kur kalon pak kohë, kujtimi bëhet pak më i vështirë për t’u rikthyer. Përpjekja për ta sjellë sërish në mendje e forcon atë më shumë sesa përsëritja kur është ende «i freskët». Kjo lidhet ngushtë me efektin e testimit: të provosh veten është më e dobishme se të rilexosh.

Një plan i thjeshtë

1. Dita 1: mësoni materialin dhe provoni veten një herë në fund.
2. Dita 2 ose 3: përsëritje e shkurtër, duke u përpjekur ta kujtoni para se të shikoni shënimet.
3. Pas një jave: përsëritje e dytë, vetëm për pjesët që nuk i kujtuat.
4. Pas tre–katër javësh: përsëritje e tretë.
5. Për fjalorin e një gjuhe të huaj, përdorni karta ose aplikacione që i rendisin fjalët sipas sa mirë i dini.

Përsëritja me intervale kërkon pak planifikim, por kursen kohë. Në vend që të mësoni të njëjtën gjë sërish nga fillimi, ju thjesht e mbani gjallë.