Mishi i kuq dhe mishi i përpunuar: çfarë tha vërtet OBSH-ja në vitin 2015
Vlerësimi i Agjencisë Ndërkombëtare për Kërkimin e Kancerit (IARC), pse sallami u vendos në të njëjtin grup me duhanin dhe pse kjo nuk do të thotë se janë njësoj të rrezikshëm
Cilësimet
Hapësira mes rreshtave
Shkronja
Pamja
Në tetor 2015, një grup prej 22 ekspertësh nga 10 vende u mblodh në Lion të Francës nën drejtimin e Agjencisë Ndërkombëtare për Kërkimin e Kancerit (IARC), pjesë e OBSH-së. Ata shqyrtuan qindra studime për lidhjen mes mishit dhe kancerit. Përfundimet u përmblodhën nga Véronique Bouvard dhe kolegët në revistën Lancet Oncology.
Dy grupe
- Mishi i përpunuar, si sallami, proshuta, salsiçet dhe mishi i tymosur ose i kripur, u vendos në grupin 1: «kancerogjen për njerëzit». Provat më të forta kishin të bëjnë me kancerin e zorrës së trashë.
- Mishi i kuq, si viçi, qengji dhe derri i papërpunuar, u vendos në grupin 2A: «me gjasë kancerogjen». Provat ishin më të kufizuara.
Pse jo «si duhani»
Grupet e IARC-së tregojnë sa të forta janë provat se diçka mund të shkaktojë kancer, jo sa i madh është rreziku. Duhani dhe mishi i përpunuar janë në të njëjtin grup sepse të dyja kanë prova të forta. Por duhani rrit rrezikun e kancerit të mushkërive shumë herë, ndërsa efekti i mishit të përpunuar është shumë më i vogël.
Sipas vlerësimit, çdo 50 gramë mish i përpunuar në ditë, rreth dy feta proshutë ose një salsiçe, lidhej me një rritje rreth 18 për qind të rrezikut relativ të kancerit të zorrës së trashë. Për një person, rreziku absolut mbetet i ulët, por për popullsi të tëra me konsum të lartë ka rëndësi.
«Provë e fortë» dhe «rrezik i madh» nuk janë e njëjta gjë. Shumë keqkuptime në lajmet për shëndetin lindin nga ky ngatërrim.
Debati
Disa studiues kanë argumentuar se provat për mishin e kuq janë të dobëta dhe se njerëzit nuk duhet të ndryshojnë zakonet. Të tjerë theksojnë se edhe pa kancerin, dietat me shumë mish të përpunuar lidhen me sëmundje të zemrës dhe diabet. Pajtimi më i gjerë është se mishi i përpunuar duhet ngrënë rrallë, dhe mishi i kuq me masë.
Këshilla praktike
- Bëjeni mishin e përpunuar përjashtim, jo pjesë të përditshme të mëngjesit ose të sanduiçit.
- Disa herë në javë, zëvendësoni mishin me fasule, thjerrëza, peshk, vezë ose shpendë.
- Kujdes me gatimin në temperatura shumë të larta dhe me pjesët e djegura të mishit.
- Shtoni perime dhe fibra. Ato lidhen me rrezik më të ulët të kancerit të zorrës.
