Miqtë dhe jetëgjatësia: çfarë gjeti meta-analiza e Julianne Holt-Lunstad-it

148 studime, mbi 300 mijë njerëz dhe një përfundim i fortë: lidhjet shoqërore ndikojnë te shëndeti po aq sa disa faktorë të njohur rreziku

2 min lexim

Shkarko PDF Ndaje
Ilustrim: nyje të lidhura, simbol i marrëdhënieve shoqërore
Ilustrim origjinal i redaksisë lexoshpejt. Nuk është fotografi ose objekt historik.
Cilësimet

Hapësira mes rreshtave

Shkronja

Pamja

Në shumë fshatra shqiptare, njerëzit e moshuar uleshin dikur çdo mbrëmje para shtëpisë me fqinjët, ose takoheshin në oda. Sot, me emigracionin dhe jetën e qytetit, shumë prej tyre jetojnë vetëm. Pyetja nuk është vetëm emocionale: a ndikon kjo edhe te shëndeti i tyre?

Meta-analiza e vitit 2010

Në vitin 2010, psikologia amerikane Julianne Holt-Lunstad dhe kolegët e saj bashkuan rezultatet e 148 studimeve me gjithsej 308 849 pjesëmarrës, të ndjekur mesatarisht për rreth 7,5 vjet. Ata matën sa të lidhur ishin njerëzit me të tjerët: nëse jetonin vetëm, sa kontakte shoqërore kishin, sa mbështetje ndienin.

Rezultati: njerëzit me marrëdhënie shoqërore më të forta kishin rreth 50 për qind më shumë gjasa të ishin gjallë në fund të periudhës së studimit, krahasuar me ata me marrëdhënie më të dobëta. Autorët krahasuan madhësinë e këtij efekti me atë të faktorëve të njohur, si duhani, dhe vunë në dukje se ishte i krahasueshëm me ose më i madh se faktorë si mungesa e aktivitetit fizik dhe obeziteti.

Kujdes me interpretimin

Këto ishin studime vëzhguese. Njerëzit që janë të sëmurë mund të kenë më pak kontakte shoqërore, dhe jo vetëm e kundërta. Gjithashtu, krahasimet me duhanin janë të përafërta. Megjithatë, efekti mbeti edhe pasi studiuesit morën parasysh moshën, gjininë dhe gjendjen fillestare të shëndetit, dhe gjetje të ngjashme janë konfirmuar nga studime të mëvonshme për vetminë dhe izolimin.

Një bisedë me një mik nuk është vetëm kohë e kaluar mirë. Mund të jetë edhe një investim i heshtur në shëndet.

Si mund të funksionojë

Njerëzit me lidhje të forta kanë më shumë gjasa të marrin ndihmë kur janë të sëmurë, të kujdesen më shumë për veten dhe të përballojnë më mirë stresin. Vetmia e zgjatur, nga ana tjetër, lidhet me stres kronik, gjumë më të keq dhe sjellje më pak të shëndetshme.

Si t'i forconi lidhjet

  1. Telefononi rregullisht të afërmit që jetojnë larg, sidomos prindërit dhe gjyshërit.
  2. Krijoni takime të përsëritura: një kafe çdo javë me të njëjtët miq, një shëtitje me një fqinj.
  3. Bëhuni pjesë e një grupi: një shoqatë, një kor, një ekip, një grup vullnetarësh.
  4. Vini re vetminë te të tjerët dhe ftojini. Shpesh, ata që kanë më shumë nevojë nuk e kërkojnë.
  5. Cilësia ka rëndësi. Disa marrëdhënie të thella vlejnë më shumë se shumë kontakte sipërfaqësore.

Burimet dhe leximi i mëtejshëm

  1. Holt-Lunstad, J., Smith, T. B. & Layton, J. B. (2010). Social relationships and mortality risk: A meta-analytic review. PLoS Medicine, 7(7), e1000316. doi:10.1371/journal.pmed.1000316
  2. Holt-Lunstad, J., Smith, T. B., Baker, M., Harris, T. & Stephenson, D. (2015). Loneliness and social isolation as risk factors for mortality: A meta-analytic review. Perspectives on Psychological Science, 10(2), 227–237. doi:10.1177/1745691614568352

Lexo më tej