A është mëngjesi vakti më i rëndësishëm i ditës? Çfarë thonë provat klinike

Projekti i mëngjesit në Bath (2014), prova me 309 të rritur që u përpoqën të humbnin peshë dhe meta-analiza e BMJ-së (2019): pse rregulli i vjetër nuk mbështetet kaq fort sa mendonim

2 min lexim

Shkarko PDF Ndaje
Ilustrim: një llambë që ndizet, simbol i fillimit të ditës dhe i vaktit të mëngjesit
Ilustrim origjinal i redaksisë lexoshpejt. Nuk është fotografi ose objekt historik.
Cilësimet

Hapësira mes rreshtave

Shkronja

Pamja

Thënia se mëngjesi është «vakti më i rëndësishëm i ditës» përsëritet në shtëpi, në shkolla dhe në reklama. Studimet vëzhguese kanë gjetur prej kohësh se njerëzit që hanë mëngjes kanë mesatarisht peshë më të ulët. Por njerëzit që hanë mëngjes rregullisht shpesh kanë edhe zakone të tjera të shëndetshme: flenë më rregullisht, pinë duhan më pak, lëvizin më shumë.

Projekti i Bath-it

Në vitin 2014, studiuesit e Universitetit të Bath-it në Angli, të udhëhequr nga James Betts, ndanë rastësisht 33 të rritur në dy grupe për gjashtë javë. Njëri grup hante një mëngjes të bollshëm para orës 11; tjetri nuk hante asgjë deri në mesditë. Metabolizmi në qetësi nuk ndryshoi. Grupi i mëngjesit lëvizi pak më shumë në mëngjes, por hëngri edhe më shumë kalori gjithsej. Në fund, pesha nuk ndryshoi dukshëm mes grupeve.

Prova për humbjen e peshës

Po atë vit, Emily Dhurandhar dhe kolegët ndanë 309 të rritur që donin të humbnin peshë në tri grupe për 16 javë: njërit iu tha të hante mëngjes, tjetrit ta kapërcente, dhe i treti nuk mori këshilla për mëngjesin. Në fund, humbja e peshës ishte e njëjtë në të tria grupet.

Meta-analiza

Në vitin 2019, Katherine Sievert dhe kolegët bashkuan 13 prova klinike në revistën BMJ. Ata gjetën se njerëzit që hanin mëngjes merrnin mesatarisht pak më shumë kalori në ditë dhe nuk humbnin peshë më shumë se ata që e kapërcenin. Autorët vunë në dukje se cilësia e provave ishte e ulët dhe se rekomandimi për të ngrënë mëngjes me qëllim humbjeje peshe nuk mbështetet nga provat.

Nuk ka një orë magjike për të ngrënë. Ka ushqime që na mbajnë mirë dhe ushqime që na lënë të uritur shpejt.

Kur mëngjesi ka rëndësi

  • Për fëmijët dhe adoleshentët, mëngjesi mund të ndihmojë përqendrimin në shkollë, sidomos kur ushqimi në shtëpi nuk është i siguruar.
  • Për njerëzit me diabet ose që marrin ilaçe të caktuara, orari i vakteve duhet përcaktuar me mjekun.
  • Për ata që punojnë fizikisht ose stërviten në mëngjes.

Si të zgjidhni

  1. Nëse keni uri në mëngjes, hani. Nëse jo, nuk ka nevojë ta detyroni veten.
  2. Zgjidhni ushqime që ngopin: kos, vezë, bukë integrale, tërshërë, fruta, arra.
  3. Shmangni mëngjeset me shumë sheqer, si drithërat e ëmbla dhe pastat, që të lënë të uritur shpejt.

Burimet dhe leximi i mëtejshëm

  1. Betts, J. A., Richardson, J. D., Chowdhury, E. A. et al. (2014). The causal role of breakfast in energy balance and health: A randomized controlled trial in lean adults. American Journal of Clinical Nutrition, 100(2), 539–547. PubMed
  2. Dhurandhar, E. J., Dawson, J., Alcorn, A. et al. (2014). The effectiveness of breakfast recommendations on weight loss: A randomized controlled trial. American Journal of Clinical Nutrition, 100(2), 507–513. PubMed
  3. Sievert, K., Hussain, S. M., Page, M. J. et al. (2019). Effect of breakfast on weight and energy intake: Systematic review and meta-analysis of randomised controlled trials. BMJ, 364, l42. PubMed

Lexo më tej