Telefoni mbi tavolinë: a na merr vëmendje edhe kur nuk e përdorim?

Eksperimenti «Brain Drain» i Adrian Ward-it dhe kolegëve (2017), pse përsëritjet dhanë rezultate të përziera dhe çfarë mund të bëni pa pritur përgjigjen përfundimtare të shkencës

2 min lexim

Shkarko PDF Ndaje
Ilustrim: një sy i tërhequr nga diçka anash, simbol i vëmendjes që merr telefoni
Ilustrim origjinal i redaksisë lexoshpejt. Nuk është fotografi ose objekt historik.
Cilësimet

Hapësira mes rreshtave

Shkronja

Pamja

Shumë prej nesh punojnë ose studiojnë me telefonin pranë, edhe kur e kemi vendosur në heshtje. Ne mendojmë se, për sa kohë nuk e shikojmë, ai nuk na shqetëson. Disa studiues kanë pyetur nëse kjo është e vërtetë.

Eksperimenti

Në vitin 2017, Adrian Ward dhe kolegët e tij në Universitetin e Teksasit publikuan një studim me titullin «Brain Drain», «Shterja e trurit». Rreth 800 studentë bënë teste që masin kujtesën e punës, aftësinë për të mbajtur dhe përpunuar informacion në mendje, dhe një formë të arsyetimit. Para testit, pjesëmarrësit u ndanë rastësisht në tri grupe: telefoni mbi tavolinë me ekranin poshtë, telefoni në xhep ose në çantë, ose telefoni në një dhomë tjetër. Të gjithë telefonat ishin në heshtje.

Rezultati: grupi me telefonin në dhomë tjetër pati rezultatet më të mira, dhe grupi me telefonin mbi tavolinë rezultatet më të dobëta. Pjesëmarrësit nuk raportuan se ishin menduar për telefonin. Autorët sugjeruan se truri harxhon një pjesë të vëmendjes për të mos menduar për diçka që na tërheq.

Çfarë ndodhi më pas

Ky studim u bë shumë i njohur, por përpjekjet e mëvonshme për ta përsëritur kanë dhënë rezultate të përziera. Disa gjetën efekte të ngjashme, të tjerë gjetën efekte shumë më të vogla ose aspak. Sot shumë studiues mendojnë se efekti i vetë pranisë së telefonit, nëse ekziston, është më i vogël nga ç’dukej fillimisht, dhe mund të varet nga sa i lidhur është personi me telefonin.

Edhe nëse prania e telefonit nuk na shteron trurin, njoftimet dhe kontrollet e shpeshta e ndërpresin padyshim punën.

Ajo që dimë me më shumë siguri

Ka më shumë prova se ndërprerjet, edhe të shkurtra, e vështirësojnë rikthimin te detyra. Pasi i hedhim një sy telefonit, vëmendja shpesh mbetet pjesërisht te ajo që pamë. Një studim i vitit 2015 i Kostadin Kushlev-it dhe Elizabeth Dunn-it tregoi se, kur njerëzit kontrollonin email-in vetëm tri herë në ditë, ndienin më pak stres sesa kur e kontrollonin pa kufi.

Rregulla praktike

  1. Për punë që kërkon përqendrim të thellë, vendoseni telefonin në një dhomë tjetër ose në një sirtar.
  2. Fikni njoftimet e aplikacioneve që nuk janë urgjente.
  3. Caktoni kohë për kontroll: për shembull, pas çdo blloku pune 45-minutësh.
  4. Gjatë bisedave të rëndësishme, mbajeni telefonin larg tavolinës. Është edhe një shenjë respekti.
  5. Provoni vetë: punoni një javë me telefonin larg dhe vini re nëse ndryshon diçka.

Burimet dhe leximi i mëtejshëm

  1. Ward, A. F., Duke, K., Gneezy, A. & Bos, M. W. (2017). Brain drain: The mere presence of one’s own smartphone reduces available cognitive capacity. Journal of the Association for Consumer Research, 2(2), 140–154. doi:10.1086/691462
  2. Kushlev, K. & Dunn, E. W. (2015). Checking email less frequently reduces stress. Computers in Human Behavior, 43, 220–228. WorldCat

Lexo më tej