Multivitaminat: a ia vlen një tabletë në ditë?

Në shumë vende, multivitaminat janë suplementi më i përdorur. Ato premtojnë të plotësojnë «boshllëqet» në ushqyerje dhe të mbrojnë shëndetin. Por çfarë thonë provat më të mira?

Rekomandimi i vitit 2022

Në vitin 2022, Task Forca Amerikane për Shërbimet Parandaluese (USPSTF), një grup i pavarur ekspertësh që shqyrton provat, publikoi rekomandimin e saj për të rriturit e shëndetshëm. Përfundimet ishin:

• Nuk ka prova të mjaftueshme për të thënë nëse multivitaminat parandalojnë sëmundjet e zemrës ose kancerin.
• Rekomandohet kundër marrjes së beta-karotenit, sepse në disa prova rriti rrezikun e kancerit të mushkërive te duhanpirësit.
• Rekomandohet kundër vitaminës E për parandalim, sepse nuk tregoi përfitim.

Studimi i mjekëve

Një nga provat më të gjata është Physicians’ Health Study II, ku rreth 14 mijë mjekë amerikanë mbi 50 vjeç morën një multivitaminë të zakonshme ose placebo për mesatarisht më shumë se 11 vjet. Grupi me multivitamina pati një ulje të vogël, rreth 8 për qind, të rasteve të kancerit në përgjithësi, por asnjë ndryshim në sëmundjet e zemrës ose në vdekshmëri. Studime më të reja kanë sugjeruar një efekt të vogël mbi kujtesën te të moshuarit, por kjo kërkon ende konfirmim.

Një tabletë nuk mund ta bëjë atë që bën një pjatë me perime, fasule dhe drithëra të plota.

Kur suplementet kanë kuptim

Kjo nuk do të thotë se asnjë suplement nuk ka vlerë. Disa grupe kanë nevojë të vërtetë, sipas këshillës së mjekut:

1. Gratë që planifikojnë shtatzëni ose janë shtatzëna: acidi folik ul rrezikun e disa defekteve te foshnja.
2. Njerëzit me dietë vegane: vitamina B12 nuk gjendet natyrshëm në ushqimet bimore.
3. Të moshuarit dhe njerëzit me sëmundje të caktuara mund të kenë mungesë të B12-së, vitaminës D ose hekurit.
4. Njerëzit me mungesa të provuara me analiza gjaku.

Kujdes

• Vitaminat e tretshme në yndyrë, si A, D, E dhe K, grumbullohen në trup dhe në doza të larta mund të dëmtojnë.
• Hekuri i tepërt mund të jetë i rrezikshëm, sidomos për fëmijët. Ruajini tabletat larg tyre.
• Disa suplemente ndikojnë te ilaçet. Tregojini mjekut çfarë merrni.

Para se të blini një suplement, pyesni veten: çfarë problemi po përpiqem të zgjidh? Nëse përgjigjja është «thjesht për çdo rast», ndoshta paratë do të shkonin më mirë për fruta, perime, fasule dhe peshk. Nëse keni simptoma si lodhje e vazhdueshme ose dobësi, flisni me mjekun dhe bëni analizat përpara se të filloni vetë një trajtim.