Ta dëgjosh trupin nga brenda: çfarë është interocepsioni

Mbyllni sytë për një minutë dhe përpiquni të ndieni zemrën tuaj, pa e prekur pulsin me dorë. Disa njerëz e ndiejnë qartë. Të tjerë nuk ndiejnë asgjë. Ky dallim i vogël tregon diçka të rëndësishme: sa mirë e dëgjojmë trupin tonë nga brenda.

Një shqisë e brendshme

Interocepsioni është aftësia për të ndier gjendjen e brendshme të trupit: rrahjet e zemrës, frymëmarrjen, urinë, etjen, temperaturën, tensionin e muskujve, nevojën për të shkuar në tualet. Shumicën e kohës këto sinjale përpunohen pa vetëdije, por ato ndikojnë vazhdimisht në atë që ndiejmë dhe bëjmë.

Në vitin 2018, një grup i madh studiuesish i udhëhequr nga Sahib Khalsa botoi një përmbledhje të njohurive për interocepsionin dhe shëndetin mendor. Ata vunë në dukje se problemet me perceptimin e sinjaleve të trupit janë të pranishme në shumë gjendje, si ankthi, depresioni, çrregullimet e të ngrënit dhe varësitë. Por theksuan edhe se fusha është ende e re dhe se metodat e matjes kanë kufizime.

Trupi dhe emocionet

Shumë teori të emocioneve, që nga William James në shekullin XIX, kanë propozuar se emocionet janë pjesërisht perceptimi i ndryshimeve në trup. Nuk dridhemi vetëm sepse kemi frikë; frika jonë përfshin edhe perceptimin e dridhjes. Kjo është arsyeja pse dy njerëz mund të përjetojnë të njëjtën rrahje të shpejtë zemre krejt ndryshe: njëri si ngazëllim, tjetri si panik.

Trupi flet vazhdimisht. Shumicën e kohës, thjesht nuk e dëgjojmë.

Si matet

Një nga mënyrat më të përdorura është detyra e numërimit të rrahjeve të zemrës: pjesëmarrësit numërojnë rrahjet që ndiejnë për disa sekonda, ndërsa një aparat i mat ato në të vërtetë. Kjo metodë është kritikuar, sepse njerëzit mund të hamendësojnë në vend që të ndiejnë. Prandaj studiuesit dallojnë mes saktësisë së matur, besimit tonë se e ndiejmë trupin dhe vetëdijes për sa të saktë jemi.

Ushtrime të thjeshta

1. Kontrolli i trupit tri herë në ditë: ndaluni për 30 sekonda dhe pyesni: si është frymëmarrja ime? A ka tension në shpatulla, në nofull, në bark?
2. Numërimi i frymëmarrjeve: numëroni 10 frymëmarrje pa i ndryshuar. Vini re ritmin e tyre të natyrshëm.
3. Uria dhe ngopja: para dhe gjatë vaktit, vlerësoni urinë nga 1 deri në 10.
4. Emocion dhe trup: kur ndieni një emocion të fortë, pyesni: ku e ndiej këtë në trup?

Këto ushtrime nuk kërkojnë kohë, por me praktikë mund ta bëjnë më të qartë lidhjen mes asaj që ndodh në trup dhe asaj që ndiejmë.