Orët e gjata ulur: sa lëvizje duhet për ta balancuar

Meta-analiza e Ulf Ekelund-it dhe kolegëve në The Lancet (2016) me mbi një milion njerëz dhe çfarë do të thotë për ata që punojnë në zyrë

2 min lexim

Shkarko PDF Ndaje
Ilustrim: një shteg, simbol i lëvizjes që thyen orët e ndenjura
Ilustrim origjinal i redaksisë lexoshpejt. Nuk është fotografi ose objekt historik.
Cilësimet

Hapësira mes rreshtave

Shkronja

Pamja

Udhëtimi me makinë, tetë orë në tavolinë, mbrëmja para televizorit. Për shumë njerëz sot, dita kalon kryesisht ulur. Në vitet e fundit, studiuesit kanë filluar të pyesin: a është ulja e gjatë një rrezik më vete, edhe për ata që ushtrohen?

Meta-analiza e vitit 2016

Në vitin 2016, një grup studiuesish të udhëhequr nga Ulf Ekelund bashkuan të dhënat e 16 studimeve me mbi një milion njerëz, të ndjekur për vite me radhë. Ata i ndanë pjesëmarrësit sipas kohës që kalonin ulur dhe sipas sasisë së aktivitetit fizik të moderuar, si ecja e shpejtë ose biçikleta.

Rezultati kryesor: te njerëzit me pak aktivitet fizik, ulja e gjatë lidhej me rrezik më të lartë vdekjeje. Por te ata që bënin rreth 60–75 minuta aktivitet të moderuar në ditë, rreziku i lidhur me uljen e gjatë pothuajse zhdukej. Me fjalë të tjera, një sasi e madhe lëvizjeje dukej se e balanconte uljen.

Televizori ishte ndryshe

Një gjetje interesante kishte të bëjë me shikimin e televizorit. Edhe te njerëzit më aktivë, shikimi i televizorit për pesë ose më shumë orë në ditë lidhej ende me rrezik më të lartë. Studiuesit sugjeruan se kjo mund të lidhet me zakone të tjera, si ngrënia para ekranit ose ndenjja pa lëvizur në mbrëmje.

Trupi është bërë për të lëvizur. Karrigia është një shpikje e mirë, por jo një shtëpi ku jetojmë.

Kufizimet

Këto janë studime vëzhguese, dhe koha e uljes dhe e aktivitetit u raportua shpesh nga vetë pjesëmarrësit. Gjithashtu, 60–75 minuta në ditë është më shumë nga ç'arrijnë shumica e njerëzve. Por edhe sasi më të vogla aktiviteti lidheshin me rrezik më të ulët. Udhëzimet e OBSH-së të vitit 2020 rekomandojnë 150–300 minuta aktivitet të moderuar në javë dhe kufizimin e kohës së ndenjur, duke e zëvendësuar me aktivitet të çdo intensiteti.

Ide për ditën e punës

  1. Ngrihuni çdo 30–60 minuta për disa minuta: mbushni gotën me ujë, ecni deri te dritarja.
  2. Telefonatat në këmbë ose duke ecur, kur është e mundur.
  3. Ecni në pushimin e drekës, edhe 10–15 minuta.
  4. Shkallët në vend të ashensorit për një ose dy kate.
  5. Kufizoni televizorin në mbrëmje, ose ngrihuni gjatë reklamave dhe mes episodeve.
  6. Ecje e shpejtë çdo ditë, si pjesë e rrugës për në punë ose pas darkës.

Burimet dhe leximi i mëtejshëm

  1. Ekelund, U., Steene-Johannessen, J., Brown, W. J. et al. (2016). Does physical activity attenuate, or even eliminate, the detrimental association of sitting time with mortality? A harmonised meta-analysis of data from more than 1 million men and women. The Lancet, 388(10051), 1302–1310. doi:10.1016/S0140-6736(16)30370-1
  2. World Health Organization (2020). WHO Guidelines on Physical Activity and Sedentary Behaviour. who.int

Lexo më tej