Migjeni: poeti i mjerimit që vdiq 26 vjeç

Millosh Gjergj Nikolla, i njohur me pseudonimin Migjeni, lindi më 13 tetor 1911 në Shkodër, në një familje ortodokse. Humbi nënën kur ishte fëmijë. Studioi në një seminar ortodoks në Manastir, por nuk u bë prift. U kthye në Shqipëri dhe punoi si mësues.

Mësuesi

Migjeni dha mësim fillimisht në Vrakë, një fshat pranë Shkodrës, dhe më pas në Pukë, në malësinë e veriut. Atje pa nga afër varfërinë e thellë: fëmijë të uritur, shtëpi të ftohta, familje pa shpresë. Këto përvoja u bënë lënda e veprës së tij.

Poezia e mjerimit

Ndryshe nga shumë poetë të mëparshëm, që shkruanin për atdheun, historinë dhe natyrën me ton heroik ose romantik, Migjeni shkroi për mjerimin e përditshëm. Në poezi si «Kënga e mjerimit» dhe «Poema e mjerimit», ai përshkruan me fjalë të ashpra dhe të sinqerta njerëzit që vuajnë nga uria, sëmundja dhe padrejtësia. Por në vargjet e tij ka edhe një dëshirë të fortë për ndryshim, për një të ardhme ku njeriu të jetojë me dinjitet.

Shkroi edhe prozë të shkurtër, skica dhe tregime, ku tallte hipokrizinë shoqërore dhe tregonte jetën e njerëzve të thjeshtë të Shkodrës.

Migjeni nuk e zbukuroi realitetin. E tregoi ashtu siç e pa, dhe pikërisht kjo e bëri të pazakontë.

«Vargjet e lira»

Në vitin 1936, përmbledhja e tij poetike «Vargjet e lira» u shtyp për herë të parë, por autoritetet e kohës e censuruan dhe nuk lejuan qarkullimin e saj. Përmbledhja u botua e plotë vetëm në vitin 1944, pas vdekjes së tij. Titulli ka dy kuptime: vargje në formë të lirë, pa rimë dhe metrikë të rreptë, dhe vargje që kërkojnë lirinë.

Vdekja e hershme

Migjeni vuante nga tuberkulozi, një sëmundje e zakonshme dhe shpesh vdekjeprurëse në atë kohë. U shtrua në një sanatorium në Torre Pellice, në veri të Italisë, ku vdiq më 26 gusht 1938, vetëm 26 vjeç.

Trashëgimia

1. Ai e futi realitetin shoqëror në letërsinë shqipe me një zë të ri dhe të sinqertë.
2. Vargu i lirë i tij ndikoi te shumë poetë të mëvonshëm.
3. Vepra e tij na kujton se ndjeshmëria ndaj vuajtjes së të tjerëve është pjesë e kulturës.